brochure voor de glaucoom vereniging

HOUD UW BLIKVELD IN DE GATEN EN VOORKOM GLAUCOOM

OVER TE LAAT ONTDEKKEN, MAAR OOK OVER TIJDIG INGRIJPEN

Glaucoom is een sluipende ziekte, die vaak te laat wordt ontdekt. Ook u kan dat overkomen. Als u deze brochure heeft gelezen, weet u wat u moet doen om beginnend glaucoom stop te zetten en daarmee echte schade aan het oog te voorkomen. Voor verdere vragen kunt u terecht bij de Glaucoomvereniging , bij uw oogarts of bij de optometrist.

HOE KAN HET DAT IK NIET WEET OF IK GLAUCOOM HEB?

Als u voor u uit kijkt, bemerkt u dat u niet alleen de omgeving vóór u kunt zien, maar tegelijkertijd nog een groot stuk van de omgeving links en rechts van u. Dit heet uw gezichtsveld. Uw gezichtsveld is rond; het is te vergelijken met een een gigantische verrekijker of telescoop. Of u nu scherp ziet, ver- of bijziend bent, voor uw gezichtsveld maakt dat niets uit. Dat blijft hetzelfde. Glaucoom daarentegen heeft wèl invloed op het gezichtsveld. Bij deze oogziekte valt steeds een stukje uit het gezichtsveld weg. Het begint aan de randen. Daardoor, en omdat lezen en scherp zien nog steeds mogelijk zijn, gebeurt dit aanvankelijk onopgemerkt. Wanneer ook stukjes uit het centrum van het gezichtsveld wegvallen, wordt glaucoom meestal pas opgemerkt. Op dat moment is het vaak te laat. De uitgevallen gedeelten kunnen nooit meer opnieuw worden ingevuld. Wel kan de verwoesting worden stopgezet.

Na diabetes en netvliesslijtage is glaucoom de voornaamste oorzaak van invaliditeit en blindheid op oudere leeftijd. Maar het is ook een ziekte, die u , als u er tijdig bij bent, stop kunt laten zetten.

WAT IS GLAUCOOM?

Glaucoom is gewoonlijk de verstoring van de waterhuishouding in het oog. Het oog kent twee soorten vocht: in de eerste plaats het traanvocht , dat de buitenkant van het oog soepel houdt . Dit vocht verdwijnt vanzelf, onder meer door verdamping. Ingewikkelder is het gesteld met het vocht aan de binnenkant van de oogbol. Dit zogenaamde oogkamerwater houdt het oog in vorm. Het dankt zijn naam aan de beide oogkamers aan de voor- en achterzijde van de iris. Het oogkamerwater circuleert tussen deze beide kamers en het wordt afgevoerd via een sponsachtig netwerkje. Wanneer er te weinig oogkamerwater kan worden afgevoerd, terwijl toch de normale hoeveelheid wordt aangemaakt, ontstaat er een te hoge druk binnen het oog. Er komt dus spanning te staan op de binnenkant van het oog.

Door die spanning wordt de bloedvoorziening van de oogzenuw afgekneld. Daardoor raken de vezels van de oogzenuw - en dat zijn er wel honderdduizenden - steeds meer beschadigd. Blijft de oogdruk hoog, dan gaan de zenuwvezels kapot. Deze kunnen dan geen lichtsignalen meer doorgeven.. Vervolgens vallen er ongemerkt gedeelten van het gezichtsveld uit.

Wanneer dit eenmaal wordt bemerkt is het vaak al te laat.

Deze gang van zaken vormt in het merendeel van de gevallen de oorzaak van glaucoom. Ook afwijkingen in het oog zelf of de bloedvoorziening in het oog kunnen een rol spelen bij glaucoom.

WANNEER HEB IK KANS OP GLAUCOOM?

Als er in uw familie glaucoom voorkomt

Als u 40 jaar en ouder bent

Als u zodanig verziend bent dat u een sterke plus bril nodig heeft

Als u zodanig bijziend bent dat u een sterke min bril draagt.

IN ONZE FAMILIE KOMT GLAUCOOM VOOR. BETEKENT DAT DAT IK HET OOK ZAL KRIJGEN?

Wanneer glaucoom in een familie voorkomt, is het niet te voorspellen of andere leden van de familie het ook zullen krijgen en wie dat zullen zijn. Wel is voor elk van de familieleden de kans op glaucoom 7 tot 10 maal groter dan bij families, waar geen glaucoom voorkomt.

In de toekomst zal met behulp van DNA (erfelijkheids) onderzoek beter kunnen worden bepaald of iemand kans heeft op glaucoom en welk type dat zal zijn.

KAN IK ER TIJDIG BIJ ZIJN?

Hoewel glaucoom niet kan worden voorkomen, kan de ziekte stop worden gezet, wanneer u er tijdig bij bent. Dat kan door:

- na het 40^ste jaar de oogarts te bezoeken. Dat is een goede start om tijdig glaucoom te ontdekken.

• wanneer glaucoom in de familie voorkomt , al tussen de 15 en 20 jaar de oogdruk te laten meten en de oogzenuw te laten controleren. Dan immers, is er gewoonlijk nog geen sprake van glaucoom en heeft de oogarts later een beeld, waarmee hij eventuele veranderingen in het oog kan vergelijken. Dit betekent tevens, dat hij er altijd op tijd bij kan zijn om erger te voorkomen.
• Omdat door de meeste klinieken de dossiers van patienten eens in de tien jaar worden vernietigd, is het verstandig uw oogarts een kopie van het dossier te vragen.

KAN GLAUCOOM OOK OPTREDEN BIJ EEN NORMALE OOGDRUK? EN HOE KOM IK DAAR ACHTER?

Glaucoom kan ook ontstaan bij een normale oogdruk. Ook dit is een reden om altijd vanaf uw 40^ste regelmatig een bezoek aan de oogarts te brengen. Deze zal uw oogdruk en uw oogzenuw controleren en, als daar aanleiding voor bestaat, ook uw gezichtsveld meten.

Aangezien de meeste oogartsen lange wachtlijsten hebben, is alvast een oriënterend bezoek aan de optometrist – een gespecialiseerde opticien - zinvol.

WAT GEBEURT ER ALS ER BIJ IEMAND GLAUCOOM WORDT ONTDEKT?

Dan moet er snel behandeld worden, want het vernietigingsproces is immers al aan de gang. Vooral als een oog al voor 50% schade heeft geleden, telt elke procent extra schade, die kan worden voorkomen, des te meer.

WELKE BEHANDELINGEN ZIJN ER VOOR GLAUCOOM?

Meestal worden er bij het tot stilstand brengen van glaucoom oogdruppels gebruikt. Soms ook wordt geopereerd of worden er laserbehandelingen toegepast. Daarbij wordt ruimte gemaakt voor de afvoer van oogkamerwater.

WELKE MEDICIJNEN ZIJN ER EN HEBBEN ZIJ BIJWERKINGEN?

Alle medicijnen bestaan uit oogdruppels. Voorop staat dat sinds de eerste anti-glaucoommiddelen in 1880 werden ontwikkeld, elk nieuw middel een vooruitgang betekende. Maar toch hebben vele van deze medicijnen helaas bijwerkingen, soms zelfs betrekkelijk zware. Daarom hebben zowel oogartsen als glaucoompatiënten zich de laatste jaren sterk gemaakt voor de nieuwste generatie anti-glaucoommmiddelen, die voor bepaalde patiënten minder bijwerkingen opleveren. Sinds kort worden ook deze medicijnen vergoed door de ziekenfondsen en ziektekostenverzekeraars. Een van deze middelen, dat onder de naam Xalatan verkrijgbaar is, is bijvoorbeeld zo’n middel, waarvan weinig of geen bijwerkingen bekend zijn. In Amerika wordt het al in eenvijfde van de gevallen voorgeschreven.

IS EEN BEHANDELING TEGEN GLAUCOOM TIJDELIJK?

Helaas niet. Glaucoom zal blijvend bestreden moeten worden. Is bij u glaucoom ontdekt, dan zult u elke dag op een vaste tijd uw ogen moeten indruppelen. Maar belastend is zoiets nauwelijks, wanneer u daar per dag, bijvoorbeeld voor het slapen gaan, enkele minuten voor neemt .

ERVARINGEN VAN GLAUCOOMPATIëNTEN

HELAAS TE LAAT

‘Je merkt het niet , wanneer je gezichtsveld sluipenderwijs inkrimpt. Ineens merk je dat je het glas wijn naast je bord omstoot. Later moet je om iets op je bureau te vinden, je bureaublad afspeuren, zoals een duikbootkapitein de horizon afspeurt. Dat is enorm hinderlijk. Erger nog vind ik het dat ik de stoeprand niet meer opmerk. Ik ben een paar keer behoorlijk gestruikeld.’

OP TIJD

‘Bij ons in de familie komt glaucoom voor. Hoewel ik scherp zie en tot mijn 75^ste geen bril nodig heb gehad, weet ik dat ook bij goed zien glaucoom kan optreden. Ik heb vanaf jonge leeftijd mijn oogdruk regelmatig laten controleren door de oogarts. Ik ben nu 87 en gelukkig heb ik deze nare oogkwaal nooit gekregen.

NET OP TIJD

Ik ben notabene zelf optometrist en ik kan dus zelf mijn oogdruk en gezichtsveld meten. Ook toen ik nog te jong was om tot de risicogroep te behoren, controleerde ik mijn ogen regelmatig op glaucoom. Toch kreeg ik tijdens een congres in Amerika te horen dat ik het risico liep van een zeer zeldzame vorm van glaucoom. Hierbij is de oogdruk slechts heel af en toe te hoog . Zo verraderlijk kan glaucoom dus zijn. Ik heb meteen maatregelen genomen om de vijand vóór te zijn.’’

GLAUCOOM, DAT IS ZIENDE BLIND WORDEN

Achterzijde brochure:

Deze brochure werd u aangeboden door de Nederlandse Glaucoomvereniging en Pharmacia & Upjohn.

Voor advies kunt u altijd terecht bij de Glaucoomvereniging. U kunt voor slechts f.40.- per jaar ook lid worden, zodat u regelmatig van de laatste ontwikkelingen op het gebied van de bestrijding van glaucoom op de hoogte kunt worden gehouden.

De Glaucoomvereniging heeft als taak:

het geven van voorlichting over de gevaren van glaucoom aan alle Nederlanders

het stimuleren van preventief oogonderzoek

het behartigen van de belangen van glaucoompatiënten door het stimuleren van wetenschappelijk onderzoek naar vroege opsporingsmethoden en betere behandelingsmethoden

voorlichting aan haar leden over glaucoom en –recente- ontwikkelingen in de strijd tegen deze oogziekte. De Glaucoomvereniging doet dit onder meer door de uitgave van haar kwartaalblad ‘Oogappel’en andere publicaties.

Inlegpagina:

VOORKOM BLIKVELDVERNAUWING

Als u door een kokertje kijkt, dan krijgt u een idee van de beperktheid van het gezichtsveld van de 80.000 Nederlandse glaucoompatiënten. Vaak zelfs zijn er ook ook nog brokjes uit dat gezichtsveld weg.

Kans op glaucoom hebben:

degenen bij wie in de familie glacoom voorkomt

zij, die ouder dan 40 jaar zijn

degenen, die sterk verziend of sterk bijziend zijn.

Behoort u tot deze risicogroepen, dan bestaat er zelfs een kans dat u , zonder het te weten, al glaucoom heeft. Daarvan zijn er nog eens 80.000 Nederlanders.

Om u te helpen vernauwing van uw blikveld vóór te zijn, wordt deze brochure u aangeboden door de Nederlandse Glaucoomvereniging en door Pharmacia & Upjohn. Dit gebeurt tijdens de 50+ & Festivalbeurs, waar op de stand van de Glacoomvereniging tevens de mogelijkheid wordt geboden om uw oogdruk en uw gezichtsveld te laten te meten. Dit wordt gedaan door technisch oogheelkundig assistenten, die in de ziekenhuizen de oogartsen terzijde staan.

Deze metingen geven overigens slechts een indicatie van de mogelijkheid dat bij u glaucoom kan worden geconstateerd. immers, ook bij een normale oogdruk kunt u tot een van de risicogroepen behoren.

Mocht u niet in staat zijn om een meting te laten doen en behoort u tot degenen, die het risico hebben om glaucoom te krijgen, breng dan een bezoek aan de oogarts.

Voor advies kunt u altijd terecht bij de GLAUCOOMVERENIGING. U kunt ook lid worden voor slechts f.40.- per jaar, zodat u regelmatig van de laatste ontwikkelingen op het gebied van glaucoombestrijding op de hoogte kunt worden gehouden.

De Glaucoomvereniging heeft als taak:

het geven van voorlichting over de gevaren van glaucoom aan alle Nederlanders

het stimuleren van preventief oogonderzoek

het behartigen van de belangen van glaucoompatiënten door het stimuleren van wetenschappelijk onderzoek naar vroege opsporingsmethoden en naar betere behandelingsmethoden.

voorlichting aan haar leden over de glaucoom en – recente – ontwikkelingen in de strijd tegen deze oogziekte. De Glaucoomvereniging doet dit onder meer door de uitgave van haar kwartaalblad ‘Oogappel’ en andere publicaties.

Glaucoomvereniging

Geversstraat 32

2342 AA Oegstgeest

Tel: 071- 5174242

ZET GLAUCOOM TIJDIG STOP

Kirsten Emous